Classical Queers: muziek als toevluchtsoord

Wat verbindt zangeres Yasmine, Freddie Mercury, Tchaikovsky en componiste Ethel Mary Smyth met elkaar, naast hun indrukwekkende artistieke erfenis? Ze waren allen queer. Johannes Wirix-Speetjens (28) is acteur, schrijver, presentator en zelf queer. Hij kruipt in zijn voorstelling in de huid van tien queers uit de muziekgeschiedenis die voor hem een ongelooflijke indruk hebben nagelaten. "Ik ben er zeker van dat muziek voor elk van hen een toevluchtsoord was. Op het podium, in hun partituur of tussen de regels van gedichten door konden ze expressie geven aan hun gedachten", vertelt Johannes.

Toegedekte potjes

"Toen ik in de radiostudio ontdekte hoeveel queer personen er in de muziekwereld zijn, was ik verrast. Bij klassieke muziek denk je spontaan aan een eerder conservatieve omgeving. Tot ik merkte dat het er stikte van de queer personen. Wist je dat pas tien jaar geleden dagboekfragmenten en brieven van de Russische componist Tchaikovsky werden gepubliceerd waaruit bleek dat hij homoseksueel was? Het duurde maar liefst meer dan 100 jaar voordat we daar iets over konden lezen. Lange tijd wilden mensen niet dat hij op die manier werd voorgesteld. Veel van die verhalen zaten lang verstopt in de muziekgeschiedenis. Potjes die zorgvuldig toegedekt bleven omdat er lang geen enkele cis-heterohaan naar kraaide."

Liefde tussen twee mannen of twee vrouwen is iets van alle tijden.

Tien keer wisselen van outfit

Queer blijft helaas voer voor discussie, maar de muziek bindt ons allemaal. "De voorstelling werpt nieuw licht op de muziekgeschiedenis en is een wals van hun ervaringen en die van mij. Er wordt gezongen, gedirigeerd en ik wissel wel tien keer van outfit. Telkens fantastische, veelzijdige en verrassende kostuums. De outfit op de foto verwijst naar Freddie Mercury. Meer dan een eenvoudig marcelleke is er niet nodig om die link te leggen", lacht Johannes.

Recht naar het hart

"Muziek gaat recht naar het hart", gaat Johannes verder. "Ik wil iedereen uitnodigen om eerst te luisteren naar de muziek en de artiesten te zien voor wat ze waard zijn vooraleer kritisch te worden. Want ook wie niet queer is, kan zich herkennen in gevoelens als liefde, verlangen en liefdesverdriet. Veel levensverhalen van artiesten liggen verborgen in de muziek die we vandaag de dag nog steeds bewonderen, beluisteren en meezingen."

Porselein van Yasmine

"Ook voor mezelf is de voorstelling nodig om te praten over wat moeilijk is en terug te kijken naar wat ik heb meegemaakt in mijn jongere jaren. Die arme Johannes had 15 jaar geleden nog geen idee ... Voor mij komt alles samen in het slotlied van de voorstelling, Porselein van de Vlaamse zangeres Yasmine. Sinds mijn elfde is dit mijn lievelingslied, maar pas jaren later begreep ik de betekenis ervan."

 

bron: Chipka, mei 2026